Giriş
- Endotrakeal yıkama, köpeklerde kolayca uygulanabilen, kafes başında yapılan bir tanısal işlemdir; özellikle bronkoalveolar lavaj (BAL) mümkün olmadığında tercih edilir. BAL daha iyi bir tanısal örnek sağlar ve dev ırk köpeklerde trakea uzunluğu endotrakeal yıkama ile örnek alınmasını engelleyebileceğinden bu hayvanlarda tercih edilebilir. Ayrıca BAL, belirli bir akciğer lobuna sınırlı hastalıklarda, endotrakeal yıkamaya kıyasla daha hedefli örnekleme olanağı verdiği için tercih edilebilir. Buna karşın endotrakeal yıkama, gerekli malzemelerin taşınabilir olması nedeniyle kafes başında hızla yapılabilir ve maliyeti daha düşüktür. 1,2 Endotrakeal yıkama, hava yolunu kontrol edebilme olanağı ve işlemin kolaylığı nedeniyle transtrakeal yıkamaya göre de tercih edilebilir.
- Endotrakeal yıkamayı gerçekleştirmenin pek çok farklı yolu vardır; kullanılacak yöntem her hastanede mevcut olanaklara göre belirlenmelidir. Endotrakeal yıkama, sitoloji için örnek almak amacıyla kullanılabilir; bakteriyel pnömoni, fungal pnömoni, alt hava yolu hastalıkları (ör. kedi astımı, eozinofilik bronkopnömopati), pulmoner kanama ve neoplazi tanısına yardımcı olur. 1,2 Komplikasyonlar nadirdir ancak bronkospazm, hipoksemi, solunum hastalığının kötüleşmesi ve kardiyopulmoner arrest görülebilir. 3 Ciddi solunum yetmezliği olan hayvanlarda endotrakeal yıkama dikkatle yapılmalıdır; çünkü solunum bulgularının kötüleşmesi ekstübasyonu engelleyebilir.
- Sitoloji için toplanan hücrelerin bütünlüğünü korumak amacıyla örnekler ideal olarak hemen işlenmelidir. Antimikrobiyal tedaviyi yönlendirmek için örnekler ayrıca aerobik ve anaerobik bakteri veya fungal kültür ile duyarlılık testine gönderilebilir. Kültür örnekleri, şu anda veya yakın zamanda antimikrobiyal almış hastalarda özellikle önemlidir; çünkü bu hastalarda çoklu ilaca dirençli enfeksiyon riski olabilir. 4
Ekipman ve Malzemeler
- • Sedasyon
- • Monitörizasyon ekipmanı (ECG, pulse oksimetre, kapnograf)
- • Ön oksijenleme / son oksijenleme için anestezi cihazı
- • Steril %0,9 salin
- • 3 adet luer lock enjektör (hacim hasta boyutuna göre belirlenir [bkz. Adım 3 ])
- • 2 adet 20 gauge iğne
- • Aspirasyon (suction) kateteri
- • Mukus tuzağı
- • Aspirasyon haznesi, hortum ve hat içi aspirasyon
- • Steril eldiven
- • Steril endotrakeal tüp
- • Kaf enjektörü, laringoskop ve endotrakeal tüp bağı
- • 1-2 asistan
Adım 1: İstasyon Hazırlayın
- İşlemden önce tüm malzemelerin bulunduğu bir istasyon hazırlayın: hastanın yerleştirileceği bir masa, monitörizasyon ekipmanı (ECG, pulse oksimetre, kapnograf), ilgili hortumlarıyla birlikte bir anestezi cihazı ve aspirasyona bağlı bir aspirasyon haznesi.
- Steril %0,9 salin, 2 adet 20 gauge iğne, 3 enjektör, bir aspirasyon kateteri, bir mukus tuzağı, aspirasyon hortumu, steril eldiven, steril bir endotrakeal tüp, bir kaf enjektörü, bir endotrakeal tüp bağı ve bir laringoskop içeren ayrı bir arabayı hazırlayın ( Şekil 1 ). Sterilitenin korunması, örneğin bakteriyel kontaminasyonunu önlemek için önemlidir.
Uzman Notu
- Steril su yerine steril %0,9 salin kullanılmalıdır; çünkü steril su hücreleri parçalar (liziz).
Adım 2: Hastayı Hazırlayın
- Hastayı sternal pozisyonda yatırın ve mümkünse sedasyondan önce ECG ile pulse oksimetreyi bağlayın. Hastayı ön oksijenlemek için flow-by oksijen verin.
Uzman Notu
- Hastada halihazırda yerleşik bir IV kateter bulunmalıdır. Bronkokonstriksiyonu önlemek için kediler albuterol veya terbutalin (0,01 mg/kg SC) ile premedike edilebilir.
Adım 3: Endotrakeal Yıkama Örneği için Steril Salin Çekin
- Steril eldiven giyin. Bir asistan eşliğinde steril şekilde, 20 gauge iğneleri kullanarak 1 enjektörü havayla, 2 enjektörü ise yarı salin yarı hava ile doldurun.
Uzman Notu
- Kediler ve küçük köpekler (<7 kg) için 6 mL'lik enjektörlerde 3 mL salin genellikle yeterlidir. Orta boy köpeklerde (7-25 kg) 10 mL ile 20 mL'lik enjektörlerde 5 ile 10 mL salin kullanılabilir. Büyük köpeklerde (>25 kg) 20 mL ile 35 mL'lik enjektörlerde 10 ile 20 mL salin kullanılabilir. 5
Adım 4: Tüpleri Bağlayın
- Yarısı salin, yarısı hava dolu 1 enjektörü aspirasyon kateterine bağlayın. Mukus tuzağını aspirasyon hortumunun bir ucuna bağlayın. Hortumun diğer ucunu bir asistana verin; bu uç aspirasyon haznesine bağlanacaktır. Aspirasyonu açın.
Uzman Notu
- Aspirasyon hortumu, mukus tuzağını beyaz port üzerinden aspirasyon haznesine bağlar. Mukus tuzağının mavi portuna takılı şeffaf, esnek bir tüp ise daha sonra aspirasyon kateterine bağlanacaktır ( Şekil 2 ).
- Aspirasyon ve mukus tuzağı yoksa, bir enjektör kırmızı lastik (red rubber) kateterine bağlanabilir. Enjektör (hava ve salin içeren) ile kateter hem enjeksiyon hem aspirasyon için kullanılacaktır. Kırmızı lastik kateter, endotrakeal tüpten kolayca geçebilen en büyük boyutta olmalıdır.
Adım 5: Sedasyon Uygulayın
- Bir asistana hastayı bir opioidle premedike ettirin (butorfanol 0,2 mg/kg IV veya metadon 0,2 mg/kg IV). Entübasyon mümkün olana kadar etki alana dek propofol veya alfaksalon ile indüksiyon yapın.
Uzman Notu
- Bazı hastalarda bu aşamada, larengeal paralizi, larengeal kollaps ve brakisefalik obstrüktif hava yolu sendromunu değerlendirmek için fonksiyonel hava yolu muayenesi yapılabilir. Bu hastalarda opioid kullanımından kaçınılmalı, yalnızca bir indüksiyon ajanı kullanılmalıdır.
Adım 6: Hastayı Entübe Edin
- Steril şekilde hastayı entübe edin veya laringoskop kullanarak bir asistana entübe ettirin. Endotrakeal tüpü sabitleyin ve kaçak duyulmayana kadar endotrakeal tüp kafını şişirin. Örnek alımını etkileyeceği için endotrakeal tüpün ucunu lubrikan ile kayganlaştırmayın.
Uzman Notu
- Hastanın bir asistan tarafından entübe edilmesi en kolay yöntemdir; çünkü örnek alımı için sterilitenin korunmasını sağlar.
Adım 7: Coupage’a Başlayın
- Bir asistana toraksın lateral bölgelerine coupage uygulamasını başlattırın ( Şekil 3 ).
Uzman Notu
- Asistanın elleri çukur (kapalı kase) şeklinde olmalı ve salgıların toplanmasını teşvik etmek için orta şiddette vuruş uygulanmalıdır. Coupage, örnek alımı tamamlanana kadar sürdürülmelidir.
Adım 8: Salin ve Hava Enjekte Edin
- Coupage başlar başlamaz aspirasyon kateterini endotrakeal tüpe, daha fazla ilerlemeyene kadar sokun. Aspirasyon kateterinin başparmak kontrol valfini bir parmakla kapatın ve yarısı salin yarısı hava dolu 1 enjektörü ile yalnızca hava dolu 1 enjektörü enjekte edin. İlk enjektörü enjeksiyon sırasında dik tutun; böylece salin enjektörün alt kısmında kalır ve havadan önce aspirasyon kateterine girer.
Uzman Notu
- Kırmızı lastik kateter yöntemi kullanılıyorsa, kateter endotrakeal tüpe daha fazla ilerlemeyene kadar sokulmalıdır. Ardından yarısı salin yarısı hava dolu enjektör ile yalnızca hava dolu enjektör enjekte edilir.
Adım 9: Örneği Toplayın
- Aspirasyon kateterinin ucunu mukus tuzağının şeffaf, esnek kısmına takın. Aspirasyon kateterinin başparmak kontrol valfini hızlı ve aralıklı olarak tıkayarak kateteri endotrakeal tüp içinde birkaç santimetre ileri geri hareket ettirerek aspirasyona başlayın. Mukus tuzağında toplanan örneği gözlemleyin.
Uzman Notu
- Mukus tuzağı her zaman dik tutulmalıdır. Mukus tuzağını yatay çevirmek örneğin istemeden kaybolmasına yol açabilir.
- Kırmızı lastik kateter yöntemi kullanılıyorsa, katetere bağlı boş enjektör tekrar tekrar aspire edilmelidir. Aspirasyon için daha büyük bir enjektör (35 mL) gerekebilir.
Adım 10: Gerekirse Tekrarlayın
- Örnek hacmi yetersizse veya örnek yalnızca salin gibi görünüyorsa, yarısı salin yarısı hava dolu ikinci enjektör ile Adım 8 ve Adım 9'u tekrarlayın.
Uzman Notu
- Aspirasyon kateterinde, mukus tuzağına ulaşmamış bir örnek bulunabilir. Böyle bir durumda, örneği mukus tuzağına taşımak için steril şekilde ilave salin (1-2 mL) aspire edilmelidir.
Adım 11: Hasta Uyanmasını Başlatın ve Örneği/Örnekleri Gönderime Hazırlayın
- Aspirasyon hortumunu mukus tuzağından ayırın, aspirasyonu kapatın ve aspirasyon kateterini mukus tuzağından ayırın. Mukus tuzağındaki şeffaf, esnek hortumu mukus tuzağındaki beyaz porta bağlayarak mukus tuzağını kapatın.
- Uyanma sırasında son oksijenleme yapmak ve gerekirse nefes vermek için hastayı anestezi cihazına bağlayın.
- Endotrakeal yıkama örneğinin nasıl gönderilmesi gerektiğini laboratuvara teyit ettirin.
Uzman Notu
- Bazı laboratuvarlar sitoloji için örneği mukus tuzağında kabul edebilir; bazıları ise örneklerin EDTA tüpüne konmasını ister.
- Kültür ve duyarlılık testi için örnekler, mukus tuzağından steril bir swab ile alınabilir
|
